ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಹಣದ ಭೌತಿಕ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಟಾರ್ನ್ ನೋಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಈಗ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು, ದೇಶದ ದೂರದ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, UPI, ಡೆಬಿಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳು, ನೆಟ್ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ನಂತಹ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಪಾವತಿ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.